تعداد صفحه: 28
نوع فایل: Word
فرمت فایل: docx
*** قابل ویـرایش
فهرست مطالب
عنوان
مقدمه
هدف کلی
اهداف جزئی
شیوه گردآوری اطلاعات
تعریف خشکسالی
انواع خشکسالی
از نگاهی دیگر، میتوان خشکسالی را بهطور زیر دستهبندی کرد
اثرات خشکسالی بر روی منابع آبی
۱. پیش بینی خشکسالی
۲. کشت گیاهان مقاوم به خشکی
۳- کشت گیاهان با نیاز آبی کم:
۱. شناسایی ظرفیت های مقابله با ضایعات ناشی از خشکسالی
۲. تشکیل جلسات مشورتی با کارشناسان و بهره برداران
۳. تهیه برنامه تامین کمبود آب
تامین آب در مناطق مبتلا به خشکی از برنامه های اصلی است که می تواند مد نظر قرار گیرد
سخنی با کارشناسان بخش اجرایی، کشاورزان و بهره برداران محترم
۱. استفاده مناسب و متعادل از کود های شیمیایی. ۲. استفاده از کود های دامی و آلی
۳. کاربرد کود های شیمیایی
نتیجه گیری
منابع
مقدمه
اغلب افراد فکر میکنند خشکسالی دوره ای است که هوا به شکل غیر معمول خشک میشود و آنقدر طول میکشد تا مشکلاتی مثل آسیب به محصولات کشاورزی و ذخیره منابع آبی به وجود بیاورد. اما به علت اینکه شرایط خشکی به دلایل مختلف ایجاد میشود، بیش از یک تعریف برای خشکسالی وجود دارد David Miskus، کارشناس خشکسالی و هواشناس گفت: "خشکسالی تنها به علت کمبود بارش و درجه حرارت بالا به وجود نمیآید، بلکه ازدیاد جمعیت نیز از علت های خشکسالی است".
در دهه 1980، دو محقق، بیش از 150 تعریف منتشر شده از خشکسالی را مورد بررسی قرار دادند. در تلاش برای اندازه گیری خشکسالی، محققان، تعاریف را در 4 گروه اصلی تقسیم بندی کردند: هواشناسی، آب شناسی، کشاورزی و اجتماعی. سه دسته بندی اول، خشکسالی را به مثابه پدیده ای فیزیکی مورد بررسی قرار میدهند. آخرین طبقه بندی آن را تحت عنوان مشکلی در عرضه و تقاضا به علت اثراتی که بر کمبود آب میگذارد، مورد تحلیل قرار میدهد.
این تعاریف شروع، پایان و شدت درجه خشکسالی را به طور معمول از طریق مقایسه بین میزان بارش در یک دوره زمانی خاص و متوسط بارش گذشته، مشخص میکنند. دانشمندان هم باران و هم برف را در اندازه گیری های بارش مدنظر قرار میدهند، چرا که برخی مناطق مانند کوهستانهای غرب، برای تامین آب سالیانه شان اغلب به بارش برف متکی هستند.
در اینجا تعریف این چهار دسته از خشکسالی را آورده ایم.
خشکسالی از نظر هواشناسی، در مناطق مختلف، تعریف متفاوتی دارد. برای مثال، 20 اینچ (51 سانتیمتر) بارش باران در سال، برای تگزاس غربی، طبیعی است، اما همین میزان بارش در ویرجینیا کمتر از نصفِ میزان طبیعی، تلقی میشود.
از نظر کشاورزی، خشکسالی بر اساس نیاز محصولات مختلف در مراحل رشد به آب مورد بررسی قرار گرفته است. برای مثال، رطوبت ناکافی در زمان کاشت ممکن است مانع جوانه زدن شود که منجر به پایین آمدن تعداد گیاهان و کاهش محصول میشود.
از نظر آب شناسی، خشکسالی به طور مداوم به حجم کم آب در رودخانه ها، جوی ها و دریاچه های پشت سدها منجر میشود. فعالیت های انسانی مانند کاهش منابع آب میتواند خشکسالی آب شناسی را بدتر کند.
خشکسالی مربوط به آب شناسی اغلب با خشکسالی های مرتبط با هواشناسی در ارتباط است.
خشکسالی از نظر اقتصادی و اجتماعی زمانی رخ میدهد که تقاضا برای آب بیش از عرضه باشد. نمونه هایی از این نوع از خشکسالی را می توان در آبیاری بیش از حد دید یا زمانی که جریان رودخانه در حدی است که نیروگاه های آبی مجبور میشوند تولید انرژی را کاهش دهند.
هدف کلی:
بررسی خشکسالی در ایران
اهداف جزئی:
شیوه گردآوری اطلاعات
شیوه گردآوری اطلاعات به صورت کتابخانه ای – اینترنتی می باشد.
تعداد صفحه: 43
نوع فایل: Word
فرمت فایل: docx
*** قابل ویـرایش
فهرست مطالب
مقدمه
کمبود آب در جهان
علل اصلی کمبود آب در جهان چیست؟
افزایش جمعیت:
هدررفتن آب در بخش کشاورزی:
آلودهشدن آبهای قابل شرب:
تغییرات آب و هوایی:
عواقب وخیم کمآبی
کمبود آب، چه سابقهای در ایران دارد؟
مهمترین عوامل کمبود آب در ایران کنونی چیست؟
نتایج کمبود آب در ایران چیست؟
تمدنهایی که کمبود آب را جدی نگرفتند و ...
روش های کاهش مصرف آب :
۱. پیش بینی خشکسالی:
۲. کشت گیاهان مقاوم به خشکی:
۳- کشت گیاهان با نیاز آبی کم:
۱. شناسایی ظرفیت های مقابله با ضایعات ناشی از خشکسالی
۲. تشکیل جلسات مشورتی با کارشناسان و بهره برداران
۳. تهیه برنامه تامین کمبود آب
نتیجه گیری
منابع و مآخذ:
مقدمه
شاید مهمترین چیزی که در مورد آب در سالهای تحصیل خود در مدرسه آموخیتم، «چرخه آب» بود. این چرخه برخلاف ظاهر سادهاش، نجاتبخش بشر از ابتدا تاکنون بوده است. آب به گونهای در زمین قرار داده شده است که دوباره به حالت اول برگشته و برای استفاده در دسترس بشر قرار میگیرد. از زمین به آسمان میرود و از آسمان به زمین برمیگردد. آب نابود نمیشود و از کره زمین هم خارج نمیشود. اینها یعنی آب تمام نمیشود. حتی اگر در بدن انسان، گیاهان و حیوانات هم وارد شود، از طرق مختلف، خود را به چرخهاش میرساند. پس بشر امروز چه بر سر این نعمت الهی آورده است که خود را با تهدید کمآبی روبرو ساخته؟ نعمتی که عمده بدن ما را تشکیل میدهد، برای تولید محصولات کشاورزیمان حیاتی است، در صنایع از پوشاک گرفته تا رایانه مورد استفاده قرار میگیرد، با چرخه خود آلودگی را از زندگی انسان خارج میکند و محیط زیستی سالم را برای ما و جانداران به ارمغان میآورد، چرا دارد از دست ما میگریزد؟
کمبود آب در جهان
70% کره زمین را آب پوشانده است. اما این آب با آنچه ما کم داریم، فرق میکند. تنها 3% از آب کره زمین برای نوشیدن، استحمام، مصارف کشاورزی و صنعتی مناسب است (همان چیزی که به آب شیرین معروف است) و از این میزان نیز، دوسوم آن در یخچالهای قطب شمال و جنوب خاک میخورد. از این آمار، مشخص میشود که فقط 1% از آب کره زمین برای ما براحتی قابل استفاده است و باقی آن را باید با صرف هزینههای بیشتر، آن هم در برخی مصارف خاص بکار ببریم.
طبق آمار سازمان ملل میزان مصرف جهانی از این یک درصد آب در طول 50 سال اخیر، سه برابر شده است. هم اکنون حدود 1 میلیارد نفر دسترسی به آب شرب سالم ندارند و بیش از 2.5 میلیارد نفرِ دیگر نیز دستکم یک ماه در سال با کمبود آن مواجه هستند. در کل حدود 2.5 میلیارد نفر به خاطر آب غیربهداشتی در معرض بیماریهایی چون وبا و تب هستند. از این مقدار، 2 میلیون نفر هر ساله به همین دلیل جان خود را از دست میدهند.
طبق آمار دیگری از سازمان توسعه و همکاری اقتصادی وابسته به سازمان ملل تا سال 2030 میلادی 47% از مردم جهان در مناطقی زندگی میکنند که با مشکل جدی کمآبی روبرو است. متأسفانه در تمام سالیان اخیر، این اعداد هرساله افزایش یافته است و اگر با همین فرمان پیش برویم، دیر یا زود به درهای سقوط میکنیم خشک و مرگبار. به گونهای که گزارش آژانس امنیت ملی آمریکا در مارس 2012 میلادی نشان میدهد تا سال 2030 میلادی میزان تقاضا برای آب شیرین 40% بیش از منابع فعلی است.
کمبود آب یا کمآبی یعنی وضعیتی در یک منطقه که در نتیجه آن، هر نفر به کمتر از 1000 متر مکعب آب برای مصرف سالانه خود دسترسی داشته باشد که اگر به کمتر از 500 متر مکعب برسد، بیآبی نامیده میشود. همین روزها در دهلی پایتخت هند از کشورهای به اصطلاح تازه توسعه یافته در گروه بیست، مشکلات سیستم آبرسانی مزید بر گرمای هوا شده و کمآبی بیسابقهای گریبان مردم را گرفته است. در این میان مافیا دست بکار شده، با 2000 تانکر به صورت غیرقانونی از لولهها آب برداشته و به قیمت گزاف به کسانی میرسانند که دسترسی به آب لولهکشی ندارند یا آبشان قطع شده است. این جدا از 900 تانکری است که مسئولان شهری برای آبرسانی به مردم میفرستند.
ظاهراً جمعیت فزاینده دهلی کار دستش داده است زیرا در 20 سال اخیر، از 9 میلیون به 17 میلیون رسیده است و بدتر از آن اینکه، 40% از ساکنان کنونی شهر از مهاجرانی هستند که به صورت پراکنده و بدون این که در جایی ثبت شود، همسایه دهلویها شدهاند. با این حال مسئولان شهری، ایالتها اطراف را متهم میکنند به اینکه نتوانستند در این سالها آب بیشتری به دهلی برسانند. باید دید نخست وزیر جدید هند که دفتر کارش حداکثر 10 کیلومتر با خانههای بیآب دهلی فاصله دارد، چه راهکاری برای حل این معضل دارد.
در آمریکا هم که بیش از نصف مصرف آب به بخش خانگی برمیگردد، همه مناطق و ایالات آن در چندسال اخیر به نوعی با مشکل آب مواجه شده است. سازمان محیط زیست آمریکا روشهای مختلفی را به مردم کشورش پیشنهاد داده تا بتوانند بدون سختگیری بر خود از مصرف آب در خانهها و واحدهای تجاری بکاهند. در ایالات متحده در حال حاضر 7 ایالت (تگزاس، اوکلاهما، آریزونا، کانزاس، نیومکزیکو، نوادا و کالیفرنیا) در شرایط بحران آبی قرار دارند و با خشکسالی دست به گریبان هستند.
تعداد صفحه: 25
نوع فایل: Word
فرمت فایل: docx
*** قابل ویـرایش
فهرست مطالب
عنوان
مقدمه
پرسش های اصلی تحقیق
پرسش های فرعی تحقیق
شیوه گردآوری اطلاعات
یافته های پژوهش
چگونگی پیدایش زمین
اجزای تشکیل دهنده کره زمین
الف- پوسته خارجی یا لیتوسفیر:
ب- جبه یا زیر پوش یا منتل یا گوشته
ج- قسمت مرکزی زمین
زمین در آغاز شکل گیری
پیدایش حیات در زمین
زمین اولیه
اتمسفر اولیه
ایجاد اکسیژن: تولید اکسیژن آزاد در اتمسفر
پیدایش انواع گیاهان و جانوارن در هریک از ادوار زمین شناسی
♦ کامبرین
♦اوردوویسین
♦ سیلورین
♦ دونین
♦ کربونیفر
♦ پرمین
♦ تریاس (یا تریاسیک)
♦ ژوراسیک
♦ کرتاسه
♦ پالئوسن
♦ اتوسن
♦ اولیگوسن
♦ میوسن
♦ پلیوسن
♦ پلئیستوسن
♦ هولوسن
نتیجه گیری
پیشنهادها
منابع و ماخذ
مقدمه
به گفته زمین شناسان تاریخچه پیدایش عمر کره زمین بالغ بر 4.578 میلیارد سال تخمین شده مهمترین فرضیه برای تشکیل زمین اینست که زمین در ابتدا در اثر ابرهای خورشیدی بوجود آمد در اینجا منظور از ابر خورشیدی یا نیبولا، توده انبوهی از گاز های داغ و ذرات غبار ریزیست که پس از تشکیل خورشید در اطراف این سیاره غول پیکر به جامانده بودند این ذرات بخاطر نیروی کشش ستاره های غول پیکر در اطراف منظومه شمسی به همدیگر پیوسته و در فواصل معینی از خورشید قرار گرفته وباعث ایجاد چند سیاره از منظومه شمسی شدند که زمین یکی از آنهاست. اما پس از گذشت 20 میلیون سال کره زمین شکل واقعی خود را بدست آورد که همانند کره ای آتشین و قرمز (جگری)مملو از مواد مذاب بود. بر طبق فرضیه دانشمندان مواد سنگین زمین از قبیل آهن و نکل و غیره در اثر سنگینی تدریجاً بطرف مرکز زمین حرکت نمودند و هسته مرکزی زمین را بوجود آوردند و نیز موادی که کثافت (چگالی) کمتری داشتند به طرف بالا حرکت کرده و پوسته خارجی وسطح زمین را شکل دادند. درهر حال بعد از سپری شدن این مراحل ما گماهای درون زمین آنقدر قوی بودند که مرتباً سطح ضعیف و خشکیده زمین را باز کرده و مواد مذاب خود را بیرون ریختند. این فعالیت ها تا زمان آرامش نسبی زمین ادامه پیدا کرد. خروج مواد مذاب موجب شد مقدار زیادی از گاز ها که در درون زمین محبوس بودند به سطح زمین بیایند و از طریق سطح به طرف ارتفاعات بالا صعود نموده و جو ضخیم زمین یا اتمسفر را شکل دادند.
در حدود 300 الی 400 میلیون سال پس از سرد شدن پوسته زمین روند شکل گیری اقیانوسها آغاز شد. این پروسه (فرایند) در وقتی بود که سطح این سیاره مورد هجوم میلیون ها شهاب سنگ قرار گرفت و برخی از این سیارک ها و ستاره های دنباله دار حاوی مقدار عظیمی یخ بودند. در اثر برخورد و انفجار با سطح زمین بخار آب زیادی درجو زمین مستقر گردید و بخار آب وارد شده به اتمسفر با آزاد کردن انرژی گرمایی خود جذب هسته های تراکم مواد آتشفشانی و گرد و غبار حاصل از شهاب سنگ هاشده و ابر های بسیار غلیظ باران زا را بوجود آورد. بارنده گی های بسیار شدید آغاز شد و گسترش بارنده گی ها به مدت چند میلیون سال سبب تشکیل این اقیانوس ها گردید.
همینطور بارنده گی های مستمر سبب پاک شدن اتمسفر از ذرات مواد آتش فشانی و نیز حل شدن قسمت اعظم گاز کاربن دای اکساید در آب دریاها شد. با پائین رفتن غلظت گاز کاربن دای اکساید وبخار آب به اثر گاز گلخانه ای شدید زمین تعدیل شد. اولین جرقه پیدایش حیات در زیر آبهای دریاها شکل گرفت و در ابتدا موجودات تک سلولی و میکرو ارگانیزم های خاصی در کف دریا بوجود آمدند موجودات تک سلولی این توانایی را داشتند.که از راه های گوناگون و در دشوارترین حالات ممکن کسب انرژی نمانید دراین میان 2.2 میلیارد سال بعد از تشکیل زمین یک نوع باکتری بنام پرکاریو تهای چند سلولی بوجود آمد که قادر بود بر روی ترکیبات کاربن دار. عمل فتوسنتیز را انجام داده و گاز اکسیژن را آزاد نماید اما به مدت 500 الی 600 میلیون سال گاز اکسیژن محلول در آبهای اقیانوسها بود و بعد از آن وارد اتمسفر گردید. با وجودآمدن این گاز تدریجاً گونه های زیستی مختلف در دوره جدید کامبرین شروع شد. قبل از دوره زمین شناسی کامبرین بعلت غلظت بالای کاربن دای اکساید در جو، رنگ آب اقیانوسها سبز بوده با شروع دوره جدید میکرو ارگانیزم های پدید آمدند که می توانستند ترکیبات کاربن دار را مصرف و اکسیژن وارد اتمسفر نمایند وبه این شکل جو زمین رقیق شده توسط گاز اکسیژن مهمترین عامل در تغییر رنگ اقیانوسها بود.
صخره های اولیه در 3.8 میلیارد سال پیش و سرد شدن پوسته زمین شکل گرفتند. این صخره های سنگی بیشتر مربوط به سنگ های اولیه زمین بودند و پس از سالیان متمادی بوسیله آب و باد فرسایش یافته و توسط لایه های سنگی جدید پوشانده شده اند. سنگ های جدید معمولاً در اثر فعالیت های آتشفشانی وفعالیت های کوهزایی بوجود می آمدند. تعیین طول عمر سنگ های قدیمی با استفاده از روش رادیو متریک نزدیک به 50 سال است که انجام می شود بر رسی های دانشمندان حاکی از اینست که اتمسفر اولیه زمین شامل گاز های مانند هایدروجن، کاربن مونواکساید، کاربن دای اکساید، دای، اکساید گوگرد، نایتروجن و بخار آب بود که این گاز ها در ترکیب با یگدیگر گاز های دیگری از جمله آمونیاک سیائید هایدروجن و متان را تولید می کردند بنابر این می توان تصور کرد که هوای اتمسفر در آن زمان های بسیار دور که چقدر سمی و خطر ناک بوده ولی با وارد شدن اکسیژن به این کره و پائین آمدن غلظت گازهای سمی در حدود 1.5 میلیارد اتمسفر مناسب برای حیات موجودات زنده رونما گردید. البته همه این پروسه در یک مقیاس زمانی بسیار طولانی یک میلیارد ساله بوجود آمد. کره زمین درطول حیات خود. بر خورد های زیادی با شهاب سنگها وستاره های دنباله دار داشته که آثار بعضی از این بر خورد ها به شکل گودال های بزرگ و دره های عمیق مشهود است هر چند که این آثار بواسط حرکت قاره ها و فعالیت آتشفشانها از بین میروند. در کمتر ازیک میلیارد سال پیش خشکی های زمین که به همدیگر متصل بودند و ابر قاره رودیانا را تشکیل می دادند شکسته شده و قاره پانویتا را بوجود آوردند و در 225 میلیون سال پیش ابر قاره پانجه آ بوجود آمد و 25 سال بعد ابر قاره پانجه آبه دو قاره مجزای لورا سیا و گندوانا تبدیل شد. لور اسیا که شامل اروپای امروزی و بخشی از آسیا و امریکای شمالی بود و قاره گندوانا نیز افریقا و استرالیا و امریکای جنوبی را در بر داشت روند حرکت قاره ها ادامه پیدا کرد البته در مقیاس زمانی طولانی تا اینکه خشکی ها به شکل قاره های امروزی در آمدند.
قاره آسیا بواسط بر خورد ورقه عربستان و همچنین شبه قاره هند پهناور تر شد بلند ترین ساحه زمین را قله ایورست تشکیل می دهد که درکوه های همالیای براعظم آسیا در شمال هند موقعیت داشته و 8848 متر از سطح بحر ارتفاع دارد. عمیق ترین قسمت زمین در بحر الکاهل جنوب شرق چین واقع است که 11036 متر از سطح بحر پائین افتاده است و بنام گودال ماریانا یاد می شود. (مبادی جغرافیه ص 25-27)
هسته خارجی زمین که مواد مذاب در آن است با حرکت خود یک میدان مقناطیسی قوی ایجاد کرد و باعث حفظ اتمسفر و دفع اثرات مخرب بادهای سریع مقناطیسی خورشیدی شد و نیز لایه اوزون که پس از اکسیژن اتمسفر تشکیل گردید مانند سپری در برابر اشعه های مضر خورشید عمل می نمود.
تعداد اسلاید: 12
نوع فایل: Power Point
فرمت فایل: pptx
*** قابل ویـرایش
نمونه اسلاید ها
برای دیدن تصویر در سایز بزرگتر
روی تصویر کلیک راست نموده و گزینه view image را بزنید

تعداد اسلاید: 26
نوع فایل: Power Point
فرمت فایل: pptx
*** قابل ویـرایش
نمونه اسلاید ها
برای دیدن تصویر در سایز بزرگتر
روی تصویر کلیک راست نموده و گزینه view image را بزنید


تعداد صفحه: 32
نوع فایل: Word
فرمت فایل: docx
*** قابل ویـرایش
فهرست مطالب
عنوان صفحه
مقدمه 1
واژه شناسی و تاریخچه 2
دیدگاه ها 2
الگوواره علمی 3
تغییر الگوواره (پارادایم شیفت) 3
نمونه هایی از پارادایم شیفت 5
ویژگی علوم اجتماعی 5
الگوی سنتی اداره امور 5 تعریف مدیریت و اداره: 7
مدیریت دانش است یا هنر؟ 7
تعریف دولت: 8
پارادایم های مدیریت دولتی: 9 الگوی سنتی اداره امور 12
مشکلات و چالش های الگوی سنتی: 13
راه حل: 13
1- مدل کلاسیک بوروکراتیک: 14
آثار نهضت مدیریت علمی: 17
جدول آثار منفی و مثبت بوروکراسی در جدول زیرمندرج است: 21
جدول مقایسه مدیریت دولتی سنتی ، مدیریت دولتی نوین و خدمات عمومی نوین 28
فهرست منابع و ماخذ 31
مقدمه
الگوواره یا پارادایم، سرمشق و الگوی مسلط و چهارچوب فکری و فرهنگی است که مجموعهای از الگوها و نظریهها را برای یک گروه یا یک جامعه شکل دادهاند. هر گروه یا جامعه، «واقعیات» پیرامون خود را در چارچوب الگووارهای که به آن عادت کرده تحلیل و توصیف میکند. پارادایم از جدیدترین مفاهیمی است که وارد حوزه فلسفه علم جامعهشناسی شده است. الگووارههایی که از زمانهای قدیم موجود بودهاند از طریق آموزش محیط به افراد، برای فرد به صورت چارچوبهایی «بدیهی» در میآیند.در واقع پارادایم «...الگوی داوری شایع و موجه و مورد مراجعه برای رد یا قبول افکار هستند و شامل الگوهای منطقی، منطقی- احساسی و فقط احساسی، الگوهای فکری فردی، گروهی و عمومی می شوند. شرط لازم و کافی برای تشکیل یک پاردایم، این است که یک الگوی داوری، مقبول و مورد مراجعه باشد. به دیگر عبارت، هر آن چه رفتار پارادایمی داشته باشد، پارادایم است. رفتار پارادایمی عبارت است از: در چمبره گرفتن داوری های ادراکی، توسط یک الگو برای یک مدت طولانی. پس هر آنچه بتواند مجموعه ای از داوری های ادراکی یک فرد یا جامعه را در چمبرۀ خود بگیرد و مدتها پایدار بماند، پارادایم است. پارادایم های غیر ارتکازی، متکی به رفتار ادراکی و علمی فرد و جامعه هستند: این که ایشان چیزی را پارادایم قرار دهند یا نه.»
واژه شناسی و تاریخچه
واژه پارادایم (از یونانیپارادیگما به انگلیسی پارادایم paradigm) نخست در سده پانزدهم و به معنی «الگو و مدل» مورد استفاده قرار گرفت. از سال ۱۹۶۰ کلمه پارادایم به الگوی تفکر در هر رشته علمی یا دیگر متون شناختشناختی گفته میشود.
لغتنامه مریام وبستر این واژه را چنین تعریف میکند: «یک چارچوب فلسفی و نظری از یک رشته یا مکتب علمی در کنار نظریهها، قوانین، کلیات و تجربیات به دست آمده که قاعدهمند شدهاند». به طور کلی چارچوب نظری و فلسفی از هر نوع. این مفهوم با نام فیلسوف و مورخ علم، توماس کوهن، مقارن است و نخستین بار توسط وی در کتاب معروف او، ساختار انقلاب های علمی (The structure of scientific Revolutions)، به کار گرفته شده است
دیدگاه ها
بر اساس ایده توماس کوهن، پارادایم آن چیزی است که اعضای یک جامعه علمی با هم و هر کدام به تنهایی در آن سهیم هستند. مجموعهای از مفروضات، مفاهیم، ارزشها و تجربیات که روشی را برای مشاهدهٔ واقعیت جامعهای که در آن سهیم هستند (به ویژه در رشتههای روشنفکرانه) ارائه میکند. بر اساس ایدهٔ کوهن، پارادایم اصطلاح فراگیری است که همهٔ پذیرفتههای کارگزاران یک رشته علمی را دربر میگیرد و چارچوبی را فراهم میسازد که دانشمندان برای حل مسائل علمی در آن محدوده استدلال کنند. کوهن معتقد است پارادایم یک علم تا مدتهای مدید تغییر نمیکند و دانشمندان در چارچوب مفهومی آن سرگرم کار خویش هستند. اما دیر یا زود بحرانی پیش میآید که پارادایم را درهم میشکند و دگرگونی علمی به وجود میآید که پس از مدتی پارادایم جدیدی به وجود میآورد و دورهای جدید از علم آغاز میشود و در جهانبینی علمی دگرگونی به وجود میآید. کوهن تئوری جاری را پارادایم نمینامد، بلکه جهانبینی موجود را که آن نظریه در قالب آن شکل گرفته و همه کاربردهایی که از آن حاصل شدهاست را پارادایم مینامد.
الگوواره علمی
کوهن در کتاب ساختار انقلابهای علمی (1962) الگوواره علمی را چنین تعریف میکند:
کوهن در توضیح الگووارهٔ علمی واژهٔ «علوم نرمال» را به کار میگیرد. بر این اساس، فعالیتهای روتینی که چالشبرانگیز نبوده و تلاشی در جهت آزمون مفروضات (انگارههای) علم ندارد و در چارچوب هر پارادایم به توسعه و تکمیل آن علم کمک میکند، علوم نرمال خوانده میشود.
کوهن این شکل از علم را به حل جورچین تشبیه کردهاست. علمی که مفروضات را به چالش میکشد و در واقع از چارچوب قبلی خارج میشود، علم دگرشی (انقلابی) یا یک تغییر الگوواره (پارادایم شیفت) است.
تغییر الگوواره (پارادایم شیفت)
این واژه نیز اولین بار در سال ۱۹۶۲ توسط توماس کوهن در کتاب ساختار انقلابهای علمی، برای توصیف تغییر در مفروضات اساسی در دوره حکمرانی یک نظریه از علم به کار گرفته شد و پس از آن در بسیاری از حوزههای تجربیات انسانی مورد استفاده قرار گرفت.
تغییر الگوواره، تغییر آرام در روششناسی یا تجربهاست و غالباً به تغییر اساسیای در تفکر و برنامه اطلاق میگردد که سرانجام روش اجرای پروژهها را تغییر میدهد.
بر اساس ایده کوهن یک انقلاب علمی زمانی شکل میگیرد که دانشمندان با منتقدانی مواجه میشوند که نمیتوان به سوالات آنها در چارچوب پارادایم مورد پذیرش عموم پاسخ داد.
همیشه هر پارادایمی منتقدانی دارد که غالباً کنار زده شده یا نادیده گرفته شدهاند. هنگامی که تعداد مخالفان به شکل معناداری افزایش یافت، رشتههای علمی با نوعی از بحران روبرو میشود و در خلال دوره بحران، ایدههای جدید (و بعضاً ایدههایی که قبلاً ندیده گرفته میشدند) مورد توجه قرار میگیرند و سرانجام پارادایم جدیدی شکل میگیرد که پیروان خود را خواهد داشت و آنگاه نبرد بزرگ بین پیروان ایده جدید و قدیم روی میدهد. در این مواجهه طولانی انبوهی از اطلاعات تجربی و استدلالات علمی رد و بدل میشود.
کوهن رویارویی ایده ماکسول با اینشتین (درباره حرکت نور) را به عنوان شاهد ارائه میدهد. نهایتاً اینکه شواهد هر ایده توسط افراد الک میشود، البته گاهی مواقع زمان منجر به پیروزی یکی از ایدهها میگردد. کوهن در این مورد جملهای را از ماکس پلانک نقل میکند «حقیقت جدید علمی با قانع شدن مخالفان و روشن کردن آنان غلبه نمییابد، بلکه مخالفان سرانجام میمیرند و نسل جدید نیز با ایده جدید پرورش مییابد» این اتفاق انقلاب علمی یا پارادایم شیفت است.
آنچه برای علم فیزیک در اواخر قرن نوزدهم اتفاق افتاد یک پارادایم شیفت بود. لرد کلوین فیزیکدان مشهور آن زمان گفت «چیز جدید دیگری برای کشف کردن وجود ندارد و آنچه باقیماندهاست تنها اندازهگیری دقیق و دقیقتر است». تنها پنج سال پس از آن، آلبرت انشتین مقاله معروف خود را در مورد نظریه نسبیت ارائه کرد که قوانین مکانیک نیوتونی (که بیش از سیصد سال برای توضیح حرکت و نیرو به کار میرفتند) را به چالش کشید.
کوهن بر این باور بود که تکامل تدریجی علم به سمت حقیقت نیست، بلکه دستخوش انقلابهای دورهای است که او آن را «تغییر الگوواره» مینامد.
مهمترین عامل فلجکننده تغییر الگوواره، ناتوانی ما در آگاهی از فراسوی الگوی تفکر جاری است. یک وجه مهم الگوواره کوهن این است که پارادایمها مقایسهناپذیرند. الگوواره جدیدی که جایگزین قبلی میشود، لزوماً بهتر از قبلی نیست، زیرا معیارهای مقایسه، به هر الگوواره بستگی دارد.
کوهن در مورد ساختار انقلابهای علمی میگوید «گذار موفقیتآمیز از یک پارادایم به دیگری به وسیله انقلاب الگوی معمول توسعه علوم در حال رشد است».
نمونه هایی از پارادایم شیفت
ویژگی علوم اجتماعی
کوهن معتقد بود به کار بردن واژه تغییر الگوواره در علوم اجتماعی صحیح نیست و اصولاً به وسیله این واژه میتوان علوم اجتماعی را از علوم طبیعی تشخیص داد. با توجه به کثرت آرا در مورد یک موضوع در علوم اجتماعی واحد و همچنین چند مفهومی بودن واژهها، الگووارهای وجود ندارد. متی دوگان جامعهشناس فرانسوی، در مقالهای این موضوع را دنبال کرده و نمونههای زیادی از عدم وجود الگوواره در علوم اجتماعی، به ویژه جامعهشناسی و علوم سیاسی ارائه دادهاست.
حال آن که دیگران ایده جابهجایی پارادیم را به علوم اجتماعی تعمیم دادهاند. مانند انقلاب شناختی در روانشناسی و جابهجایی از رفتارگرایی به روانشناسی شناختی، انقلاب کینزی در علم اقتصاد و جابهجایی به سمت اقتصاد کینزی، بعدتر جابهجایی از اقتصاد کینزی به پولگرایی، و جابهجایی پارادایم در زبانشناسی مثلاً در حوزه زبانهای هندواروپایی.
تعداد صفحه: 40
نوع فایل: Word
فرمت فایل: docx
*** قابل ویـرایش
فهرست مطالب
چکیده
مقدمه
1- حقوق شهروندی (Citizenship Rights)
1ـ1. حق (Right)
2ـ1. شهروندی
3ـ1. پیشرفت
2ـ پیشینه حقوق شهروندی
3ـ حقوق بشر و حقوق شهروندی
4ـ انواع حقوق شهروندی
1ـ4. حقوق مدنیِ حقوق شهروندی
2ـ4. حقوق سیاسی حقوق شهروندی
3ـ4. حقوق اقتصادی اجتماعی حقوق شهروندی
4ـ4 . حقوق فرهنگی حقوق شهروندی
5ـ4. حقوق قضایی حقوق شهروندی
5 ـ حقوق بشر و حقوق شهروندی و حقوق شهروندی اسلامی
1ـ5. اختلاف در نگرش به انسان
2ـ5. اختلاف در ضمانت اجرا
3ـ5. اختلاف در سنجش پیشرفت
6ـ توسعه و پیشرفت در حذف مرزها
نتیجهگیری
پیشنهادات
منابع
چکیده
رعایت حقوق شهروندی به معنای مسئولیتها و امتیازاتی که شخصِ تابع کشوری از آن برخوردار است، به عنوان یکی از شاخصههای پیشرفت در جوامع غربی مطرح میباشد. در اسلام نیز حقوق شهروندی اسلامی و عوامل پیشرفت جامعه اسلامی با توجه به مبانی و اهداف قرآنی آن در قالب شهروند جهانی اسلامی تحت عنوان خلیفه خدا در روی زمین مطرح میباشد؛ شهروندی که با کرامت اخذ شده از خداوند در راستای برقراری جامعه توحیدمحور با حفظ ارزشهای الهی ـ انسانی در پهنای دنیا متعهد است. بر همین اساس، بررسی مؤلفههای تشکیلدهنده حقوق شهروندی اسلامی و غیر اسلامی و ارتباط آن با حقوق بشر لازم و ضروری مینماید. گزارش قرآن از دنیا و ارتباط آن با آخرت و محوریت خداشناسی وتوحید عبادی و نقش و اهمیت آن در پیشرفته دانستن جوامع اسلامی از دیگر مباحث مهم میباشد. مسئولیت حاکمیت و دولتها در برابر رعایت، حفظ و توسعه پایدار حقوق شهروندی اسلامی در زمینه حقوق مدنی، سیاسی، اقتصادی ـ اجتماعی، فرهنگی و قضایی و همچنین تعهد آحاد جامعه بشری در مقابل آن از جمله مباحثی است که در این نوشتار مورد توجه و بررسی قرار گرفته است.
واژگان کلیدی: قرآن ، حقوق شهروندی، حقوق بشر، جامعه پیشرفته اسلامی، مسئولیت شهروندی
مقدمه
حس استعلایی که در وجود انسانها به ودیعه الهی نهاده شده است، عاملی است که حرکت مستمر انسان را برای رسیدن به کمال، توجیه و تأکید میکند. همین امر باعث گردیده است که انسان به دنبال شناخت خود، محیط اطراف خود و خالق خود باشد. چگونگی تعامل و ارتباط این سه امر همیشه مورد توجه انسانها بوده است. در همین ارتباط، جایگاه جوامع انسانی و حرکت رو به جلوی آن بر اساس مبانی فکری از دیگر موضوعاتی است که اندیشمندان را به خود مشغول نموده است و بیشک، این حرکت در جوامع، نیازمند شناسایی مردم، حقوق و تکالیف آنها و شناخت دولتهای حاکم و نقش آن در توسعه و پیشرفت است. حقوق شهروندی قبل از میلاد حضرت مسیح8 نزد اندیشمندانی چون افلاطون و ارسطو مورد توجه بوده است. دنیای غرب که خود را طلیعهدار حمایت از این حقوق میداند، در ادوار مختلف، مؤلفههای آن را مورد ترمیم و بررسی قرار داده است که در حقوق معاصر، دو فاکتور اصلی در حقوق شهروندی مطرح نموده است و تضمین آن حقوق و توسعه جوامع بر اساس آن حقوق را به عنوان شاخص پیشرفت مطرح نموده است. اما آیا ملاکات و شاخصهای پیشرفت در جوامع غربی مورد پذیرش اسلام است یا خیر؟ اسلام در صورت ردّ این ملاکات، چه شاخصههایی را طرح نموده است؟ وضعیت حقوق شهروندی در غرب به چه صورت بوده است؟ پاسخ به این پرسشها ضرورت تحقیق حاضر را روشن مینماید. مراجعه به قرآن و آموزههای قرآنی در معرفی حقیقی جوامع انسانی با توجه به سنتهای حاکم بر آن، بیشک ما را در ارائه نظریههای مطرح در این زمینه، هدایت و در تنظیم قوانین مرتبط به حقوق شهروندی در تمام ساحتها و نحوه اجرای آن کمک مینمایید.
1- حقوق شهروندی (Citizenship Rights)
1ـ1. حق (Right)
در لغت عربی برای حق و همچنین مشتقات آن معانی مختلفی ذکر شده است و در علم فقه، حقوق و حتی فلسفه تعریفهای گوناگونی ارائه شده است، لکن در لغت عرب میتوان آن تعاریف را به یک معنا بازگرداند و آن معنا به اعتبار وجه مصدری حق «ثبوت» و به اعتبار وجه وصفی آن «ثابت» میباشد (گرجی، حق و حکم و فرق میان آنها، 29:1364)؛ از این رو، بر هرچیزی که دارای نوعی ثبوت و وجوب است، حق اطلاق میگردد (ابن منظور، لسان العرب،10:1405/50 ؛ فراهیدی، کتاب العین، 3:1409/6). چه ثبوت آن حقیقی باشد مانند وجود خداوند سبحان و یا اعتباری باشد مانند خیارات. در اصطلاح فقه و حقوق نیز حق عبارت است از توانایی خاصی (از جهت قانون یا عرف) که برای کسی یا اشخاصی نسبت به شخصی (مانند حق قصاص) یا چیزی (اعم از عین منفعت یا عقد) اعتبار شده است که صاحبان یا صاحب حق (ذو الحق) به مقتضای آن توانایی میتوانند در آن شیء یا شخص تصرف نمایند. در واقع، حق مرتبهای ضعیف از ملکیت است (طباطبایی یزدی، حاشیه کتاب المکاسب، 92: 1423). در علم حقوق نیز حق به توانایی شخص بر چیزی یا کسی گفته میشود (جعفری لنگرودی، مبسوط در ترمینولوژی حقوق، 1378: 1669).
تعداد صفحه: 21
نوع فایل: Word
فرمت فایل: docx
*** قابل ویـرایش
فهرست مطالب
چکیده:
مقدمه
طرح مسأله
اهمیت موضوع
خشونت خانوادگی
طلاق
اعتیاد
اثرات خانواده گسسته یا خانواده پریشان بر فرزندان
نتیجه گیری
راهکارها
منابع
چکیده:
آسیب شناسی اجتماعی و خانواده گسسته در شکل گیری پیامدهای آسیب زای اجتماعی چون اعتیاد، فحشاء، فرار ، فقر، طلاق، ولگردی، خشونت خانوادگی و... موثر است. در خانواده که همنوایی اجتماعی بین اعضاء برای رعایت هنجارها و ارزش ها وجود نداشته باشد، خانواده گسسته شکل می گیرد. در جامعه ای که اعضای خانواده در معرض پیامدهای مدرنیته و رفتارهای سنتی قرار گیرند، بر رشد و ایجاد خانواده گسسته کمک شایانی کرده اند. درخانواده گسسته عدم رعایت رسوم اخلاقی، عدم اهمیت به کردار ها و روش های رفتاری، بروز تأخر فرهنگی منجر به آسیب های اجتماعی شده، توسعه شهرنشینی اهمیت به روابط گزلشافتی بین اعضای جامعه، و تحرک جغرافیایی بین محل کار و محل سکونت و عدم صمیمیت اجتماعی بین اعضای خانواده بر شکل گیری خانواده گسسته اثر گذار است. در خانواده ای که بی نظمی در بین اعضای خانواده حاکم باشد؛ قدرت و استیلاءپذیری بر ساختار خانواده حاکم است،پس منجربه خشونت خانوادگی شده است؛ نگرش سنتی به اقتدار و قدرت مرد سالاری از اهمیت بسیاری در جامعه ایرانی برخوردارست، پس این امر خشونت علیه فرزندان و زنان را افزایش داده است ، پایین بودن سطح نگرش ها و ، عدم آگاهی از زندگی روزمره، تمسخر و تحقیر افراد خانواده، وجود ازداوج های زودرس و عدم تجربه و ناپختگی در زندگی زناشویی و... نشانگر ارتباط بین خانواده گسسته و خشونت خانوادگی است؛ طلاق و جدایی، با آسیب های فراوانی چون فحشاء، عدم جامعه پذیری فرزندان، اعتیاد، عدم امنیت اجتماعی و اقتصادی، بی اخلاقی و ناملایمات رفتاری، کاهش همبستگی روابط خانوادگی و... در ایران بر پیکره خانواده و از هم گسیختگی آن کمک شایانی کرده است. اعتیاد در ساختار خانواده گسسته ایرانی منجربه سقوط ارزش ها ، هنجار ها، اخلاق و رفتار های فرهنگی گردیده است. متغییرهایی چون" ناکامی در زندگی، عدم ثبات عاطفی، و ناملایمات اجتماعی و روانی و... نشانگر رابطه بین اعتیاد و خانواده گسسته می باشد.
واژگان کلیدی: آسیب اجتماعی، اعتیاد، خانواده گسسته ،خشونت خانوادگی،طلاق
مقدمه
خانواده گسسته در بروز آسیب های اجتماعی و انحرافات رفتاری افراد جامعه نقش بسزایی دارد. خانواده گسسته در شکل گیری پیامدهای آسیب زای اجتماعی چون « اعتیاد، روسپیگری، فرار از منزل، فقر، طلاق، ولگردی، گدایی خشونت خانوادگی و...» موثر است. در خانواده گسسته بی نظمی و عدم کنترل بر روی رفتار افراد و عدم همنوایی با هنجارها و ارزش های جامعه و خانواده، و تأکید بر سود و منفعت شخصی و لذت فردی، منجربه آسیب های اجتماعی در جامعه می گردد
تعداد صفحه: 23
نوع فایل: Word
فرمت فایل: docx
*** قابل ویـرایش
فهرست مطالب
چکیده
مقدمه
سبک زندگی دینی
ضرورت های تحقق سبک زندگی دینی
راهبردهای تحقق سبک زندگی دینی
نتیجه گیری
پی نوشت ها
منابع
چکیده
سبک زندگی عبارت است از مجموعه رفتارها و الگوهای کنش فردی و گروهی که معطوف به ابعاد هنجاری و معنایی زندگی اجتماعی باشد. با توجه به ویژگی انتخاب گری که در سبک زندگی وجود دارد، می توان هر مجموعه منسجمی از الگوهای رفتاری برآمده از آموزه های دینی را که در چارچوب معین شده از طرف دین قرار داشته باشد، یک سبک زندگی دینی به شمار آورد. برای تعریف، ترسیم و ترویج سبک زندگی دینی لازم است که با تکیه بر منابع معرفتی اسلام به بازخوانی فرهنگ دینی خود پرداخته و به جایگاه مقدمی سبک زندگی در فرآیند شکل گیری تمدن نوین اسلامی توجه ویژه داشته باشیم. برای نیل به این مقصود نیز اندیشمندان و دانش آموختگان حوزه های علمیه باید با نگاهی آینده نگر و با تمام توان خود وارد میدان شده و مباحث سبک زندگی را پیگیری کنند.
کلید واژه
سبک زندگی، تمدن اسلامی، الگوهای رفتار، آموزه های اسلامی، آینده نگری.
مقدمه
سبک زندگی به عنوان مجموعه در هم تنیده ای از الگوهای رفتاری فردی و اجتماعی، برآمده از نظام معنایی متمایزی است که یک فرهنگ در یک جامعه انسانی ایجاد می کند؛ و از آن جایی که هیچ کدام از جوامع بشری را نمی توان عاری از فرهنگ تصور کرد، بنابراین، می توان گفت تمام اجتماعات انسانی، از ابتدای تاریخ تا کنون دارای سبک زندگی خاص خود بوده و از الگوهای رفتاری متناسب با شاخص های فرهنگی خود برخوردار بوده اند. بر اساس چنین رویکردی، بحث از سبک زندگی و الگوهای نظام مند رفتاری، بحث تازه ای نخواهد بود؛ پس چرا اکنون سبک زندگی تا این حد اهمیت یافته و توجه بسیاری را به خود جلب کرده است؟ واقعیت آن است که اقتضائات زندگی در جوامع مدرن و متکی بر فرهنگ و تمدن غربی، به تدریج الگوهای خاصی را برای زندگی و رفتار ارائه کرده است. به زعم دانشمندان علوم اجتماعی در یک قرن گذشته، شرایط جدید کار، تولید، انباشتگی کالاهای مصرفی و همچنین فراهم آمدن زمان فراغت بیشتر برای بخش زیادی از اقشار جامعه، نشانه ای از تحول عمیق اجتماعی و فرهنگی بوده و این شرایط نوین، الگوهای رفتاری تازه ای را می طلبد که می توان آن ها را در قالب عنوان کلی سبک زندگی1 مورد بررسی قرار داد. حاصل این رویکرد نیز خواسته یا ناخواسته، تلاشی گسترده برای معرفی، ترویج و تثبیت سبک خاصی از زندگی خواهد بود که خاستگاه آن، فرهنگ سکولار غربی و عقبه معرفتی آن است.
روشن است که پذیرش منفعلانه این گونه از الگوهای رفتاری، برای جوامع مسلمان که خود در پرتو آموزه های اسلامی، توانایی تعریف و ترسیم سبک زندگی دینی و تبیین الگوهای متناسب با آن را دارند، شایسته نبوده و باید به اقتضای فرهنگ دینی خود، به سبک زندگی اسلامی روی آورند. به ویژه آن که در چند دهه اخیر، ناکارآمدی تمدن سکولار غربی در پاسخ گویی به نیازهای چندبعدی انسان آشکار گردیده و رصد تحولات جاری در جهان نیز نشانه های افول و فرود این تمدن را نمایان ساخته است. تجربه تاریخی بشر نیز نشان داده که وقتی یک تمدن به پایان راه خود می رسد، زمینه مناسبی برای شکوفایی تمدن های دیگر فراهم می شود و جامعه بشری که معمولاً در برابر تغییر و تحول ژرف اجتماعی مقاوم است، در چنین وضعیتی با رضایت خاطر از دگرگونی و جایگزینی استقبال می کند. در پرتو چنین فرصتی می توان با تکیه بر غنا و تعالی آموزه های اصیل اسلامی، این جایگزین را که همچون گنجینه ای پربها و برگرفته از میراث آسمانی اسلام نزد ما مسلمانان نهفته است، هم خود بهتر بشناسیم و هم به جهانیان معرفی کنیم.
بازخوانی آموزه های اسلام و ژرف اندیشی در آن، ظرفیت بالای این آموزه ها را برای فرهنگ سازی و ارائه الگوهای رفتاری مناسب نشان می دهد؛ زیرا انتزاعی ترین لایه های اعتقادی و معرفتی تا عینی ترین سطوح رفتاری که امروزه با عنوان سبک زندگی از آن یاد می شود، در چارچوب نظام معنایی اسلام جای گرفته و در مسیر تکامل و سعادت انسان مورد استفاده قرار می گیرد. در این راستا، قرآن که مهم ترین منبع آموزه های اسلامی به شمار می رود، سرشار از الگوهایی است که شیوه زیست مؤمنانه و مورد نظر اسلام را معرفی می کند؛ و در پرتو آیات آن، سیره پیامبر گرامی اسلام (نیز) به عنوان اسوه و نمونه عالی زندگی به تمام مسلمانان معرفی شده است. همچنین روایات و حکایات فراوانی از اهل بیت (در) اختیار جامعه مسلمان قرار دارد که با الهام از تعالیم نورانی قرآن کریم و در شرایط متفاوت اجتماعی، مصادیق متعددی از الگوهای زندگی دینی را تبیین و معرفی کرده اند. خصوصاً بهره مندی برخی از این دوره های تاریخی از تمایزات ویژه فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و علمی، برای زمان ما که جامعه اسلامی بار دیگر در دوره گذار قرار گرفته، می تواند دستاوردهای بسیار مهمی را در پی داشته باشد.
تعداد صفحه: 12
نوع فایل: Word
فرمت فایل: docx
*** قابل ویـرایش
فهرست مطالب
مقدمه
زبان فارسی چه نقشی در بسط و گسترش تمدن اسلامی داشته است؟
آیا رواج زبان فارسی در کشورهایی مانند هند ناشی از تحت سلطه قرارگرفتن آنها و نوعی اجبار نبود؟
چه اتفاقی افتاد که زبان فارسی در کشورهای دیگر از رونق افتاد؟
در حال حاضر وضعیت اقبال به زبان فارسی در دنیا را چگونه است و در این زمینه به چه نکاتی باید توجه کرد؟ با توجه به اینکه امروز، نام ایران همراه با انقلاب اسلامی در دنیا مطرح میشود.
مقدمه
یکی از دغدغههای مطرحشده از سوی رهبر انقلاب اسلامی در دیدار با اعضای شورای عالی انقلاب فرهنگی وضعیت کنونی زبان فارسی بود: «زبان فارسی یک روزی از قسطنطنیّهی آن روز، از استانبولِ آن روز، زبان علمی بوده تا شبه قارّهی هند... در آستانه -مرکز حکومت عثمانی- زبان رسمی در یک برههی طولانیای از زمان، زبان فارسی بوده. در شبه قارّهی هند برجستهترین شخصیتها با زبان فارسی حرف میزدند... امّا ما در کانون زبان فارسی، داریم زبان فارسی را فراموش میکنیم.» برای بررسی تأثیر و نفوذ زبان فارسی و اهمیت آن در تمدنسازی نوین اسلامی و نیز جایگاه کنونی زبان فارسی مطالبی را در ادامه بیان می کنیم
زبان فارسی چه نقشی در بسط و گسترش تمدن اسلامی داشته است؟
در مورد زبان فارسی باید گفت که این زبان مدیون اسلام است و اسلام هم در جایگاهی وامدار زبان فارسی است. زبان پیش از اسلام مردم ایران زبان پهلوی بود. هرچند که زبان دَری مربوط به بخش شرقی ایران باستان بود ولی وقتی این زبان با عربی در آمیخته شد، غنا پیدا کرد و زبان فارسیای را به وجود آورد که ما آن را با شاعران بزرگی همچون فردوسی، سنایی، عطار، نظامی، سعدی، حافظ، جامی و ... میشناسیم. بهخصوص چیزی که کمتر مورد توجه است اینکه موسیقی زبان جدید، تحتتأثیر آمیختگی با زبان عربی بسیار دلنشین شد. کششهایی که در زبان عربی برای «آ»، «او» و «ای» هست به این صورتی که ما امروز تلفظ میکنیم در زبان دَری نبود و اینها از عربی وارد تلفظ فارسی شد. این موضوع را در برخی لهجههای افغانی و تاجیکی غیر متأثر از زبان عربی که اکنون نیز وجود دارند میتوان مشاهده کرد. این غنای موسیقایی جدید برای زبان دَریِ آمیخته به عربی که فارسی نام گرفت سبب شد که ما بتوانیم یک شعر موسیقایی پیدا کنیم که اوزان آن نیز تحتتأثیر ادبیات عرب، همان اوزان بحور شعرهای عربی است. از این جهت زبان و ادبیات فارسی بهشدت وامدار آمیختگی با فرهنگ مقدس اسلامی است.
مردم بخشهایی از هندوچین، ویتنام، مالزی، لائوس، کامبوج، فلیپین، اندونزی و چین نیز عموماً توسط این عارفان ایرانی با اسلام آشنا شدند. به همین خاطر زبان فارسی برای آنها حُکم زبان دینی را داشت. شما امروز هم در مساجد پکن که دورترین نقطهی چین نسبت به عالم اسلام محسوب میشد کتیبههایی با اشعار فارسی میبینید. آنها نیت نمازشان را نیز به زبان فارسی بیان میکنند.